Wist je dat een nijlgans eigenlijk helemaal geen gans is? En dat er in Nederland waarschijnlijk meer nijlganzen leven dan langs de Nijl zelf? Dat maakt de nijlgans in meerdere opzichten een vreemde eend in de bijt.

Houd je bek, denk ik stiekem weleens als een nijlgans luidkeels van zich laat horen. Met zijn getoeter kun je onmogelijk om hem heen, zeker niet in het voorjaar wanneer het broedseizoen op zijn hoogtepunt is. Nijlganzen kunnen het hele jaar door broeden – soms zitten ze vlak na kerst al op hun eerste eieren – maar de piek ligt tussen eind maart en eind mei. In die periode zijn ze nog feller dan normaal, en dat gedrag maakt ze niet altijd even geliefd.

Mooie verschijning

Toch is de nijlgans een prachtige vogel. Zijn verenkleed bestaat uit zachte tinten bruin, grijs en kastanje, met witte accenten, en hij heeft een opvallende donkere vlek rond zijn oog. Niet voor niets werden nijlganzen vroeger gehouden als siervogels. Ontsnapte exemplaren hebben zich vervolgens in grote delen van West‑Europa gevestigd – ook in Rotterdam.

Een echte Rotterdamse stadsvogel

De soort komt oorspronkelijk uit het gebied rond de Nijl. Maar volgens bioloog Kees Moeliker leven er inmiddels meer nijlganzen langs de Rotte dan langs de Nijl zelf. De nijlgans heeft een speciaal plekje in het hart van de Rotterdamse bioloog: in 1973 deed hij als twaalfjarige de eerste waarneming van een nijlgans in de stad. Hij roemt vooral hun vindingrijkheid: “Nijlganzen broeden vaak hoog in bomen of op daken. Daardoor hebben ze weinig last van grondroofdieren zoals honden of ratten die hun eitjes willen stelen.”

Geen echte gans

De naam doet anders vermoeden, maar de nijlgans is geen echte gans. Het is een gansachtige eend – en de grootste eend van Rotterdam. Van oorsprong hoort hij niet thuis in Nederland, en dat roept soms gemengde reacties op. “Maar”, zegt Moeliker, “de wereld is veranderd en dat geldt ook voor de natuur.”

Misschien helpt het om de nijlgans niet te zien als een indringer, maar als een soort die – net als veel andere dieren – gewoon gebruikmaakt van de kansen die er zijn.